دو روز عرفه و عید قربان فرصتهایی استثناییاند تا انسان به حقیقت بندگی بازگردد و از اسارت نفس رها شود. قربان، تمرین تسلیم و بریدن از دلبستگیهاست. در آستانه عید قربان، همواره این حقیقت را به خود و دیگران یادآور هستیم که ارزش قربانی تنها در ذبح یک حیوان نیست؛ حقیقت قربانی آنجاست که انسان بتواند از آنچه به آن دل بسته است، برای رضای خدا بگذرد. داستان ابراهیم(ع) و اسماعیل(ع) برای ما یک درس بزرگ دارد: بندگی راستین آن است که انسان در برابر فرمان الهی، چون و چرا نکند. ابراهیم نبی(ع) به ما آموخت که راه رسیدن به مقام تسلیم، از دل بریدن از محبوبترین چیزها میگذرد.
قربانی کردن برای کسانی که در حج نیستند یک تمرین است؛ تمرینی برای پا گذاشتن بر هوای نفس. نفس انسان به مال و دنیا علاقهمند است و همین دلبستگیهاست که گاهی انسان را به گناهانی چون رشوه، اختلاس، دروغ، تهمت و گرانفروشی میکشاند. اگر انسان بتواند در این روز از مال خود بگذرد، یک گام مهم در مسیر مهار نفس برداشته است.
عرفه؛ روزی که درهای رحمت گشوده است
عرفه، روزی است که خداوند درهای رحمت و مغفرت را به روی بندگانش میگشاید. در روایات آمده است برخی گناهان جز در عرفات بخشیده نمیشوند. این نشان میدهد عرفه ظرفیتی ویژه دارد؛ ظرفیتی برای پاک شدن، برای بازگشت، برای اعتراف به ضعف و نیاز.
دعای عرفه امام حسین(ع) هم برای اهل مناجات همیشه یک گفتوگوی عارفانه بوده است؛ گفتوگویی که هر فراز آن، انسان را به عمق بندگی میبرد. این دعا را باید با تفکر خواند، با حضور قلب، با توجه. پیش از آن نیز نماز و استغفار سفارش شده است تا دل انسان آماده دریافت رحمت شود.
در این روز، اعتراف به گناه در برابر خدا و توسل به معصومین(ع) برای استجابت دعا، راه را برای رسیدن به حاجات هموارتر میکند. عرفه، روزی است که انسان باید با خدا سخن بگوید و از او بخواهد که مسیر زندگیاش را الهی کند.
زیارت امام حسین(ع)؛ جلوهای دیگر از عرفه
در فضیلت زیارت امام حسین(ع) در روز عرفه، روایات عجیبی نقل شده است. در برخی نقلها آمده است خداوند پیش از توجه به اهل عرفات، به زائران سیدالشهدا(ع) نظر کرده و حاجات آنان را برآورده میکند. این نشان میدهد عرفه تنها در صحرای عرفات نیست؛ در کنار ضریح حسین(ع) نیز عرفهای برپاست که جلوهای از رحمت و عنایت الهی را آشکار میکند.
عرفه و قربان؛ آغاز یک مسیر، نه پایان یک مناسک
همواره تأکید داریم عرفه و قربان تنها دو روز در تقویم نیستند؛ دو مرحله از یک مسیر تربیتیاند. عرفه، روز شناخت و توبه است؛ قربان، روز عمل و تسلیم. عرفه، دل را پاک میکند؛ قربان، نفس را مهار. اگر انسان بتواند معنویت این دو روز را در طول سال حفظ کند، مسیر زندگیاش رنگ الهی میگیرد. بندگی، تنها در لحظه دعا یا لحظه قربانی نیست؛ در استمرار این حالات است که انسان به سعادت میرسد.
نظر شما